چرا زمان پاسخگویی آمریکا به متن پیشنهادی توافق هسته‌ای طولانی شد؟

رمزگشایی از سکوت بایدن

یک کارشناس مسائل آمریکا طولانی شدن زمان پاسخگویی آمریکا به متن پیشنهادی توافق هسته‌ای را قابل پیش‌بینی دانست و گفت: دولت بایدن از بازگشت به توافق برجام خودداری می‌کند زیرا اگر مطلبی به این سند اضافه شود که منافع ایران را افزایش دهد با مخالفت‌های جدی در داخل آمریکا روبه‌رو می‌شود.

امیرعلی ابوالفتح در خصوص دلیل طولانی شدن پاسخ آمریکا به جمعبندی ایران درباره متن پیش‌نویس توافق هسته‌ای اظهار کرد: تعلل آمریکا در پاسخ به پیشنهادهای برجامی ایران، قابل پیش‌بینی بود زیرا مخالفت‌ها در آمریکا بسیار بیشتر از مطالبی است که در رسانه‌های جمعی و نزد افکار عمومی ایران به آن پرداخته می‌شود.

وی با اشاره به این‌که جنگ واقعی با توافق هسته‌ای در واشنگتن جریان دارد، افزود: قانع کردن نیروهای به شدت قدرتمند در واشنگتن کار سختی است، تا وقتی که توافقی در دسترس نبود آمریکایی‌ها دائم این تصویر را از خود ارائه می‌دادند که آماده توافق هستیم و به محض امضای سند، آن‌را تأیید می‌کنیم و طرف ایرانی و سنگ‌اندازی روس‌ها را مسئول تعلل در روند به نتیجه رسیدن توافق معرفی می‌کردند، در حالی که اکنون که وقت پاسخ دادن رسیده است و بعد از گذشت هفت روز هنوز نظر واشنگتن نسبت به پیشنهادات ایران اعلام نشده است.

این کارشناس مسائل آمریکا طولانی شدن زمان پاسخگویی به متن پیشنهادی توافق را به معنای بالا گرفتن مخالفت‌ها در آمریکا دانست و گفت: دولت بایدن از بازگشت به توافق فراتر از برجام ۲۰۱۵ خودداری می‌کند، زیرا اگر قرار باشد مطلبی به این سند اضافه شود که منافع ایران اندکی افزایش یابد، با مخالفت‌های جدی در داخل آمریکا روبه‌رو خواهد شد.

وی راضی کردن همه مخالفان داخلی توافق هسته‌ای در آمریکا را برای این دولت کار بسیار سختی توصیف کرد و یادآور شد: راضی کردن مخالفان داخلی از حزب جمهوری‌خواه و دموکرات گرفته تا درون دولت، کنگره، افکار عمومی و نخبگان همچنین متحدان خارجی آن از جمله اسرائیل و عربستان کار سخت و زمانبری است و نیازمند رایزنی و لابی‌های جداگانه برای اجماع با هر یک از این بخش‌ها است به همین دلیل می‌توان گفت که طولانی شدن واکنش آمریکا به متن پیشنهادی توافق غیرقابل پیش‌بینی نبود.

 

آمریکا پاسخ نمی‌دهد

ابوالفتح درباره پیامد طولانی شدن روند پاسخگویی آمریکا بر متن توافق یادآور شد: این تأخیر نشان می‌دهد که اختلاف از سطح وزارت خارجه و شورای امنیت ملی آمریکا نیز فراتر است زیرا دیدگاه‌های مختلفی درباره متن توافق هسته‌ای وجود دارد، گروهی معتقدند که اگر ایران بیشتر تحت فشار قرار گیرد امتیازات بیشتری می‌دهد بنابراین نباید عجله کرد اما برخی دیگر بر این باورند که این ساعت شنی ثانیه به ثانیه در حال پر شدن است.

وی وجود این اختلافات را دلیل اصلی امضا نشدن توافق از سوی آمریکا دانست و گفت: هنوز این اختلافات حل و فصل نشده است هرگاه که طرف آمریکایی پاسخ مثبت خود را اعلام کرد به معنای مدیریت همه اختلافات موجود و رسیدن به یک نظر واحد است.

این کارشناس مسائل آمریکا پیش‌بینی کرد که آمریکایی‌ها در این مرحله جواب بله یا خیر اعلام نکنند و تاکید کرد: به احتمال زیاد آن‌ها تمام خواسته‌های ایران را نخواهند پذیرفت و به احتمال زیاد فعلاً توافقی به امضا نخواهد رسید با این حال آمریکا تمام متن پیشنهادی اتحادیه اروپا را رد نمی‌کند تا مذاکرات ادامه یابد و این امکان وجود دارد که در ازای پیشنهادهای مطرح شده از سوی ایران، آمریکایی‌ها نیز پیشنهاداتی را مطرح کنند که نیاز به رایزنی وجود دارد.

وی بازگشت متن توافق به تهران، بررسی و بازگشت آن به بروکسل و واشنگتن را قوی‌ترین پیش‌بینی درباره روند مذاکرات دانست و گفت: در این رفت و برگشت‌ها اختلافات کاهش پیدا می‌کند زیرا ایران مواضع خود را مشخص و اعلام کرده است که در چه مواضعی کوتاه نمی‌آید، آمریکایی‌ها نیز تاکید دارند که به هیچ عنوان امتیازی به ایران نمی‌دهیم، در حالی که اطلاعاتی که نشت کرده است از منابع داخلی یا گمانه‌زنی رسانه‌ها حکایت از آن دارد که این توافق برای ایران امتیازات قابل توجهی دارد.

 

مذاکرات ادامه دارد

ابوالفتح با اشاره به اختلاف مواضع رسمی آمریکایی‌ها با گمانه‌زنی‌ها درباره متن توافق، افزود: برای طرف دیگر که بر امتیاز ندادن به ایران تاکید دارد، جمع کردن این دو موضوع در کنار یکدیگر کار دشواری است مگر اینکه آمریکایی‌ها اعلام کنند هر آنچه در رسانه‌ها به شکل گمانه‌زنی مطرح شده است را نمی‌پذیرند که در آن صورت خواسته‌های ایران تأمین نمی‌شود و مذاکرات دوباره ادامه می‌یابد.

وی درباره سیاست مسئولان اتحادیه اروپا در قبال توافق هسته‌ای تصریح کرد: سیاست اتحادیه اروپا این است که روی هر دو طرف تهران و واشنگتن فشار بیشتری وارد کنند اما قدرت اثرگذاری آن‌ها روی هر دو بازیگر اصلی این مناقشه محدود است بنابراین تلاش‌ها و رایزنی‌هایی در حال انجام است اما در نهایت این دو طرف ایران و آمریکا هستند که باید توافق کنند.

این کارشناس مسائل آمریکا با اظهار بدبینی نسبت به مواضع آمریکایی‌ها در خصوص متن توافق افزود: به نظر می‌رسد که بایدن اراده ایستادگی در برابر فشار بسیار سنگین در داخل آمریکا را دارد زیرا اگر همه مشکلات کنونی وی را کنار بگذاریم، مخالفان اصل برجام در داخل آمریکا بر این باور هستند که توافق سال ۲۰۱۵ به زیان این کشور بود و آمریکا در این دور از مذاکرات باید توافقی را امضا کند که امتیاز کمتری برای ایران و امتیاز بیشتری برای آمریکا داشته باشد.

 

مشروط شدن امتیاز مکانیزم ماشه

وی با اشاره به این‌که اطلاعات موجود نشان می‌‌دهد ایران از سند برجام امتیازات بیشتری به دست آورده است، خاطرنشان کرد: نقاط ضعف موجود در برجام برای ایران برطرف شده است که بارزترین آن‌ها مشروط شدن مکانیزم ماشه در متن توافق کنونی است؛ در سند قبلی برجام هر کشوری به این نتیجه می‌رسید که طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکرده است، میتوانست پرونده را به شورای امنیت ببرد اما آن‌چه در رسانه‌ها اعلام شده و ایران نیز آن‌را تأیید کرده این است که مکانیزم ماشه به شکل مشروط و در صورت اعلام تقلب ایران در گزارش آژانس انرژی اتمی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

وی مشروط شدن مکانیزم ماشه را به معنای محدودیت قدرت مانور آمریکا و اروپا دانست و اظهار کرد: بعید است که رئیس‌جمهور آمریکا بتواند تمام مخالفان از جمله جمهوری‌خواهان به ویژه رئیس کمیته روابط خارجه مجلس سنا که از مخالفان جدی برجام بود را راضی کند که بر متن جدید توافق هسته‌ای صحه بگذارند و با توجه به مخالفت‌های بسیار زیاد در آمریکا با برجام، نمی‌توان به پایان مذاکرات خوش‌بین بود.

 

چرایی تعلل آمریکا در پاسخ به ایران

یک کارشناس دیگر مسائل بین‌الملل گفت: اختلافات داخلی بلینکن و سالیوان بر سر متن پیش‌نویس توافق و بازگشت به برجام جدی است و دلیل تاخیر در پاسخ آمریکا این است که این‌ها سعی دارند به نوعی به اجماع برسند، بنا براین طبیعی است که این مسئله زمان‌بر باشد.

رحمان قهرمانپور با اشاره به طولانی شدن تاخیر آمریکا در پاسخ به جمع‌بندی ایران درباره متن پیش‌نویس احیای برجام گفت: از چند زاویه می‌توان به این مسئله نگاه کرد؛ اول این‌که در قالب نظریه‌ی بازی‌ها و چانه‌زنی در مذاکرات می‌توان این را ارزیابی کرد که آمریکا دنبال این است تا دست برتر را در مذاکره داشته باشد و شاید دنبال این هستند که چطور توپ را در زمین ایران بیندازند تا امتیاز کمتری بدهند.

وی ادامه داد: دوم، شاید به این دلیل که امکان توافق بیشتر شده است، در داخل آمریکا دو جناح معتدل و رایکال یعنی جناح آنتونی بلینکن و جیک سالیوان سعی دارند به اجماع نظر برسند و این کار سختی است. قبلا شاید امکان توافق را کم می‌دیدند و نیاز نداشتند به اجماع برسند اما الان سعی دارند که اجماع به دست آوردند و این ممکن است یکی از دلایل تاخیر در پاسخ‌شان باشد. سوم اینکه، شاید آمریکایی‌ها انتظار داشتند ایران متن پیش‌نویس را رد کند و این‌ها بتوانند مانور تبلیغاتی دهند و ایران را مسئول شکست مذاکرات معرفی کنند اما این موضوع هم محقق نشد.

 

(چاپ در شماره‌ی ۱۰۵۵ روزنامه‌ی یادگار امروز

مورخ ۲ شهریور ۱۴۰۱)

 

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

منشور اخلاقی

تبلیغات

پیشخوان

روزنامه امروز خراسان جنوبی

خوش آمدید

ورود

ثبت نام

بازیابی رمز عبور